پرسش وپاسخ حقوقی (حقوق ثبت)
سوال:شخصی به موجب وصیت رسمی مغازه ای راثلث خودقرارداده مفادوصیت درسندمالکیت مغازه نوشته شد.پس ازمدتی موصی به عنوان اینکه درسندمالکیت مغازه جای ثبت نقل وانتقال بعدی نماده است .تقاضای تجدید سند مالکیت راکرد وسندمالکیت جدیدگرفت .درسند مالکیت جدید،مفادوصیت مذکورنوشته نشدوموضوع عدول (رجوع)ازوصیت مطرح شدچراکه پس ازدریافت سندجدیدکه درآن اشاره ای به وصیت نشده بود،موصی اعتراض به این امرنکرد.موصی دوماه پس ازگرفتن سندجدید فوت نمودندوعقیده به بقاءثلث نداشتند ،لکن موصی له اظهارداشت که ثلث ،باقی است .شورای عالی ثبت چنین رای داد:((موضوع محتاج به اعمال نظر قضایی است لذاذینفع می تواند به دادگاه صالح مراجعه کند)).
به نظرشما ۱-عقیده کدام یک درست است ،موصی له که مدعی بقا ثلث می باشدیا ورثه که عقیده به عدول (رجوع )ازوصیت دارند ؟چرا؟دلیل شما چیست ؟۲--منظوراز((ذینفع))که دررای شورای آمده کیست ؟ورثه موصی ویاشخصی موصی له ؟
پاسخ آقای جلیلی :اینجا وصیت رسمی تملیکی شده و مفاد آن در سند هم ذکر شده تمام مفاد وصیت رسمی اجرا میشود مگر وصیت راجع به همین مغازه بدلیل رجوع از آن بدلیل مفاد سند دوم تا اونجایی که یادمه
طبق ماده 839 اگر موصی ثانیا وصیتی برخلاف وصیت اول نماید وصیتدوم صحیح است پس مفاد سند دوم اینجا ملاک عمل است و طبق ماده 838 قانون مدنی موصی میتواند از وصیت خود رجوع کند - حالا با در نظر گرفتن این مواد عدم درج در سند دوم و عدم اقدام و اعتراض توسط موصی رجوع بطور ضمنی صورت گرفته است است و و طبق ماده 829قانون مدنی قبول موصیله قبل از فوت موصی موثر نیست و موصیمیتواند از وصیت خود رجوع کند حتی در صورتی که موصی له موصی به را قبض کرده باشدبه این ترتیب همین که موصی رجوع کرده و قبول یا عدم قبول رجوع موثر در مقام نبوده بنابراین مغازه جز’ ثلث نخواهد بود
اما راجع به سوال دوم ذینفع باید همون موصی له باشه چون دربخش اخیر ماده 826 کسی که وصیت تملیکی به نفع او شده است موصیله نامیده میشود از کلمه نفع در این عبارت میشه فهمید ذینفع موصوی له است .
پاسخ راحله خانم:اگر در وصیت نامه رسمی موضوع ثلث قرار دادن مغازه درج گردیده کفایت می کند و توضیح یا عدم توضیح در سند مالکیت ملاک نیست
به نظر من تجدید سند نشان عدول از وصیت نیست و موصی خلاف وصیت اول وصیتی نکرده است
بدین ترتیب من عقیده موصی له را صحیح می دانم و او را ذینفع
پاسخ زهراخانم :عقیده موصی له درست است.چون موصی میتواند یک سوم از اموالش را به هر کسی که بخواهد بدهد..و ورثه حق هیچ گونه دخالتی ندارن.اما نسبت به مازاد ورثه می توانند اعتراض کنن.
و پاسخ سوال دوم:
منظور از ذی نفع: شخص موصی له هستش
مدیریت وبلاگ:به نظربنده سوال مطروحه ازمصادیق بند۳ماده ۲۵قانون ثبت می باشدوبیان داشته که هرگاه درموقع ثبت نقل وانتقالات بعدی صرفا بعلت عدم توجه ودقت نویسنده سند،اشتباه قلمی رخ دهد...هیات نظارت پس ازرسیدگی واحرازووقوع اشتباه دستور اصلاح سندراصادرمیکند.
گرچه این اقدام بایددردرزمان حیات موصی صورت می پذیرفت وحال پس ازمرگ موصی ازاین طریق نمی توان اقدامی صورت داد.اینجا باتوجه به اینکه اصل براستصحاب وبقای امر می باشدمگرآنکه خلاف آن ثابت شوداصل بربقای ثلث است ومندرجات اسنادرسمی تنظیمی نیزگویای همین امراست که ثلث باقی است ودلیلی برفسخ وصیت ونقل وانتقال صورت گرفته وجودندارد.البته طبق ماده ۱۰۵آئین نامه قانون ثبت سندمالکیت قبلی که باطل شده درپرونده مربوط بایگانی ونگهداری می شود ومندرجات آن می تواند بعنوان سندومدرک مورداستنادقرارگیردودرواقع حاکی ازآن است که رجوعی صورت نگرفته است.وفق ماده ۱۲۲آئین نامه نیز مفاد وصیت درسندذکر شده وخلاصه آن به دفتراملاک ارسال می شودوبامراجعه به دفتراملاک نیزمیتوان اصل رابرعدم رجوع قرارداد.
درموردذینفع، ظاهراموصی له باید باشدزیرا بموجب سندرسمی ملک وصیت شده واکنون ورثه موصی به راتصرف کرده اندوبایستی برای احقاق حق خود وخلع یدورثه به دادگاه صالحه مراجعه نماید.
نتیجه:درکل اصل بربقای ثلث است باتوجه به محتویات دفتراملاک وسنداولیه باطل شده همگی حکایت ازبقادارندوذینفع موصی له است که ورثه به ناحق ،حق وی راتصاحب نموده اند.
پاسخ آقای بختیاری : به نظر بنده اگر متن مذکور توسط موصی دستنویس شده باشد و هیچ انتقال قانونی رخ نداده باشد، اداره ثبت در هنگام صدور سند جدید الزامی به درج مندرجات غیر رسمی سند در سند جدید ندارد.
و تشخیص این امر که آیا موصی از وصیت خود برگشته یا خیر با دادگاه است که از روی اوضاع و احوال و یا سایر مستندات می تواند به این موضوع پی ببرد.
منظور از ذینفع موصی له است.
بسم الله الرحمن الرحیم وتمت کلمت ربک صدقاوعدلا